Boris Orlando
Door Boris Orlando op

De meest voorkomende bron van suiker in een standaard dieet is de klassieke tafelsuiker. De zoete witte kristallen hebben de wetenschappelijke naam sucrose en worden rijkelijk verwerkt in voeding. Sucrose bestaat uit een fructose- en een glucosemolecuul. Glucose is een belangrijke energieleverancier in het menselijk lichaam. We kunnen echter de dubbele suikermoleculen niet opnemen zoals ze zijn. Via het enzym sucrase kan de verbinding sucrose en fructose worden afgebroken in de dunne darm. De bloedsuikerspiegel stijgt en de pancreas produceert insuline, wat helpt om glucose naar de spieren te voeren, waar het gebruikt kan worden als energie. Wat niet voor de activatie van spieren benodigd wordt, wordt naar de lever gevoerd en daar gedeeltelijk opgeslagen. Het overige aandeel wordt omgezet in vetzuren. Fructose kan niet onmiddellijk worden omgezet in energie en moet sowieso eerst voorbij de lever.

Suiker is essentieel voor beweging en spierherstel en vormt bovendien de brandstof voor je hersenen. Op zich is er dus niks mis mee. Wanneer we teveel suiker eten ontstaat er echter wel een probleem. Een chronisch verhoogde bloedsuikerspiegel veroorzaakt oxidatieve stress op de lichaamscellen en zorgt dus voor een versnelde celveroudering. Het zorgt tevens voor een verhoogde vrijgave van de stresshormonen cortisol en adrenaline. Suiker verstoort ook de productie van leptine,  het hormoon dat je verzadigingsgevoel reguleert. Wie teveel suiker eet zal dus snel weer honger hebben, ook al heeft je lichaam geen nood aan extra calorieën, wat tot zwaarlijvigheid leidt. Teveel suiker en een constante uitstoot van insuline veroorzaakt op langere termijn voor insulineresistentie of diabetes type II.

Het is dus heel belangrijk bewust om te gaan met je suikerinname. Bij suiker denken we echter al te vaak enkel aan de verwerkte witte tafelsuiker. Natuurlijke suiker wordt als gezonder aangeprezen, maar hoeveel is daar van waar? Volgens velen is honing, kokosbloesemsuiker en esdoornsiroop gezond, omdat het natuurproducten zijn en omdat ze niet zo schadelijk zijn als de witte tafelsuiker. Vaak hoor je zelfs dat deze natuurlijke suikers bomvol voedingsstoffen zitten.

Tijd voor een overzicht!

Honing 

De paleo favoriet. Rauwe honing is een „nutritional powerhouse“ en bevat tal van antioxidanten, mineralen en enzymen. Het heeft een sterke antibacteriële en antifungale werking en wordt sinds eeuwen medicinaal ingezet, zowel voor topicale als inwendige behandelingen van allerhande aandoeningen.  Honing bestaat 50:50 uit fructose en glucose en haalt 40 op de glycemische index. Deze index geeft het effect aan van voeding op de bloedsuikerwaarde, waarbij pure glucose 100 is op deze schaal. Sucrose behaalt bijvoorbeeld 65.

Kokosbloesemsuiker

Kokosbloesem of kokospalmsuiker scheert hoge toppen in de health food hemisfeer en lijkt qua populariteit Koning Honing voorbij te steken. Om kokosbloesemsuiker te maken, worden incisies gemaakt in de kokospalmbloesems. Het sap dat zo vrijkomt, wordt opgevangen en verhit tot alle water verdampt en kokossuiker overblijft. Kokosbloesemsuiker bevat enkele mineralen en antioxidanten. Het is ook relatief rijk aan de vezel inuline die de absorptie van suiker iets vertraagt. Hierdoor scoort kokossuiker eerder laag op de glycemische index (30). Hoewel de glycemische rangschikking ietsje lager is dan rauwe honing, is de voedingswaarde van kokossuiker in vergelijking onbestaand.

Molasse

Ook wel stroop genoemd. Dit wordt gewonnen uit bieten of suikerriet en is eigenlijk de onverwerkte voorganger van tafelsuiker. Het is vrij hoog glycemisch. Voordeel is dat het nog alle voedingsstoffen bevat die tafelsuiker niet meer biedt, zoals ijzer, calcium en magnesium. Om tot molasse te komen ondergaat het sap van het suikerriet of bieten een extensief kookproces. Buiten de mineralen blijven dus geen voedingstoffen bewaard.

Esdoornstroop

Esdoornstroop of Maple Syrup wordt gewonnen uit esdoornsap. Het wordt verkocht als gezond natuurproduct maar de stroop wordt net zoals molasse verkregen door het langdurig koken van het rauwe sap. Behalve enkele mineralen blijft er dus van het oorspronkelijk voedingswaardeprofiel niets over.

De natuurlijke suikers zijn dus slechts zelden echt natuurlijk. Honing is en blijft het enige onverwerkte natuurproduct en scoort dan ook het hoogste wat voedingswaarde betreft. Wie wil zoeten zonder stijging van de bloedsuikerwaarde moet het in de richting van stevia en suikeralcoholen zoeken. Voor alle andere zoetstoffen betaal je de prijs in insuline. Of het nu om tafelsuiker of honing gaat.

Uiteindelijk komt het op de hoeveelheid aan. Teveel suiker eten dan je lichaam nodig heeft, is nefast. Of die suiker nu glucose (zetmeel), fructose (vruchtsuiker) of een combinatie van beide (sucrose) is. Bepaalde natuurlijke zoetstoffen lijken een voedingswaardevoordeel op standaard tafelsuiker te hebben, maar dit betekent niet dat we ze zonder nadenken kunnen consumeren.